Khari Baoli Baharat Pazarı

0
166
Khari Baoli sokakları

Delhi sakinlerinin yemek pişirirken bol miktarda baharat kullandıkları doğrudur. Delhi’liler, baharatlı yemekleri herkesten daha fazla sever. Belki de bu nedenle Asya’nın en büyük baharat pazarı Delhi’deki Khari Baoli pazarıdır. Bu pazar, günümüzde Old Delhi sınırları içinde ve Chandi Chowk meydanındadır. Semtin Baoli Yolu isimli caddesinde yürürken her türlü baharatın kokusunu alabilirsiniz. Bu baharat aroması ortamında derin nefes alın ve ciğerleriniz bayram etsin.

Delhi tarihinin değişen dinamikleri zaman içinde Babür mimarisinin yerini alacak yeni binaları ortaya çıkarttı. Ünlü Baharat pazarı 1920’lerde inşa edilmiş olan Gadodia Pazarı ve çevresinde bulunuyor. Gadodia Pazarına ismini veren konak, L. L. Gadodia’nın adını taşır. Yapı, belirgin bir şekilde Avrupa mimari etkisi altında kalmış gibi görünse de, Chhajja ve Chhatri gibi süslemeleriyle güçlü bir Hindu mimari örneğidir.  Delhinin eski şehirlerinden birisi olan Shahjahanabad’ın sadece birkaç kilometre güneyinde yer almış olan bu yapı, aynı dönemde Yeni Delhi’nin şehir plancısı olan Lutyens’in tarzından mı ilham aldı?

Tarih

Khari Baoli Çarşısı’nın tarihi Babürler dönemine kadar gidiyor. Babürlüler döneminde Şah Cihan’ın eşi Fatehpuri Begum bu bölgede çok önemli bir eser olan Fatehpur Camii’ni yaptırdı. Asya’nın en büyük baharat pazarı da bu caminin yanına kurulmuştu.

khari baoli fatehpur scaled
Fatehpur Camii © Wikimedia Commons

Daha eski tarihlerde Delhi Sultanlığı hükümdarlarından Sher Şah’ın oğlu İslam Şah, 1551 tarihinde buraya bir basamaklı kuyu yaptırmıştı. Ama kuyunun suyu tuzlu çıktı. Bu nedenle bu Baoriye tuzlu anlamında “Khadi” ve kuyu anlamında “Baori” denmiştir. Kuyu zaman içinde kaybolmuş ve geriye sadece ismi kalmıştır.

khari baoli agrasen
Delhideki bir başka baoli olan Agra Sen ki Baoli © Zafer Bozkaya

Pazar

Khari Baoli pazarı, pek çok doku, renk, ses ve aromanın bulunduğu bir mekandır. Sokakları sürekli olarak kaotiktir. Kamyonlar ve arabalar yük taşırken yoları engeller, kimse de buna bir şey demez. Belki de biraz sonra kendileri de aynı şeyi yapacağı için. Sokaklarda pazarlık yapan tüccarların, çuvalları çeken ve sürükleyen hamalların görüntülerini izlerken ortama yayılan baharat aromaları burnunuzu yakabilir.

khari baoli arabalar
Bazardaki arabalar © Wikimedia Commons

Khari Baoli çarşısının baharat dükkânları sadece baharatları değil, aynı zamanda yaşayan bir tarihi de taşır. Örneğin, buradaki bazı dükkanların 400 yıl önce kullandıkları isimleri hala taşıdıkları bilinmektedir. “Chawal Wale Teraha”, “Pandra Number Ki Dukan” gibi isimlere sahip yerler halen burada görülebilir. Bazı dükkanların mülkiyetleri 10. ve 11. kuşaktan gelmektedir. 20. kuşaktan geldiklerini söyleyen dükkanlar bile var. Bölgenin tarihi bu açıdan da önemlidir.

Bu pazara sadece Hindistan’da üretilen baharatlar değil, dünyada var olan her türlü baharat da gelir. Baharat çuvalları buraya Afganistan’dan, Nepal’den ve İran’dan bile gelmektedir. Khari Baoli’de Keşmirli, Nepalli, Afgan ve Bhutia kökenli tüccarların yanı sıra çok sayıda Pathan kökenli tüccar da ticaret yapar.

Khari Baoli çuvallar
Çuvallar © Wikimedia Commons

Babür saray yemeklerinde kullanılan çok nadir baharatları burada bulmak mümkündür. Örneğin, bu ünlü pazarda ‘Ritha’ adlı bir meyve özü bulunur. Ritha, saç dökülmesine karşı etkili bir ilaç olan ‘Shikakai’ adlı başka bir bitki ile karıştırılarak yapılır.

Herhangi bir baharat pazarında bol miktarda bulunabilecek kuru meyve, çeşitli otlar, kuruyemişler, çaylar, tahıllar, pirinç ve makarna çeşitleri burada bulunur. Khari Baoli’deki her dükkân sahibi, ürünlerini estetik açıdan hoş görünecek bir şekilde düzenler, yani sunumlar işlevsel olduğu kadar görsel ve fotojeniktir. Bütün fotoğrafçılar bu inanılmaz mekandaki manzaralara hayran kalır.

Pazardaki pek çok dükkan sahibi size sattığı baharatın kökenini, Delhi’ye nasıl getirildiğini ve nasıl yetiştirildiğini anlatacaktır. Bu yüzden Khari Baoli’nin eski sokaklarında yürümek, baharat kokusuyla birlikte tarihin kokusunu da getirir.

khari baoli baharatlar
Çeşitli Baharat © Wikimedia Commons

Baharat pazarı terası

Delhi’deki baharat pazarı binasını dolaştıktan sonra, binanın yan tarafında ve giriş kapısı pek de belirli olmayan merdivenlerden çıkarak terasa ulaşın. Burada Old Delhi’nin gerçekten eşsiz bir manzarasını göreceksiniz. Buradan Red Fort kalesi, Fatehpuri Camii ve çevredeki Chandni Chowk bölgesi ile önemli sembol yapılar görünür.

khari baoli teras
Terastan Cami manzarası

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
İsminizi yazın