Jainizm’de İnançlar

0
70
Gwalior kalesinde Tirthankarlar © Wikimedia Commons

Jainizm’de İnançlar

Jain dinine göre; maddi dünyaya bağlanmamak, disiplinli bir yaşam sürmek, öfke, açgözlülük ve gurur gibi tüm iç düşmanları yenmek temel bir inançtır.

Jainizm’de şiddetsizliğe (Ahimsa ilkesine) çok önem verilir. Şiddet karşıtlığını betimleyen ‘Dur’ anlamına gelen açık avuç içi şekli yaygın bir Jain sembolüdür. Şiddetsizlik, çoğu dinde bulunan bir uygulama olmasına rağmen, Jainizm bu ilkeyi topraklar, okyanuslar, mikroplar ve bitkiler de dahil olmak üzere dünyadaki tüm canlı – cansız varlıklara (jivalara) yaymıştır. Bu nedenle, Jainler er yemezler, sadece meyveler, kuru yemişler ve süt ürünleri gibi yan ürünler ile beslenirler. Bazı Jainler, mikropları teneffüs ederek yutmamak ve böylece ölmelerine sebep olmamak adına ağızlarına maske takarlar.

Jainlere göre karma, bir kişinin yeniden doğuşunu iyi ve kötü eylemlerine göre belirler. Karma yasasına göre her iyi ve kötü eylem, bu eylemi yapan kişi üzerinde bir etkiye sahiptir. İyi karma, daha gelişmiş bir ruhsal ve fiziksel bedene ulaşmayı sağlarken kötü karmanın sonuçları olumsuz olur.

jain dur
Dur sembolü © Wikimedia Commons

Teizm ve Kozmoloji

Jainler, her canlı varlığın Tanrı seviyesine ulaşma potansiyeline sahip olduğuna inanır. Yeniden doğuşa (Reenkarnasyona) inanırlar ve Nirvanaya (Moksha’ya) ulaşmaya çabalarlar. Bununla birlikte, Jainler evrende bir yaratıcının var olduğunu reddeder ve herhangi bir dış varlığın ruha yardım edebileceğini kabul etmezler. Bu görüşleri nedeniyle Jainler bir tür ateist sayılabilirler.

Jain kozmolojisine göre evren ve içindeki her şey sonsuzdur. Şimdi var olan hiçbir şey yaratılmamıştır ve yok edilmeyecektir. 

Jain tapınakları genelde çok karmaşık bir şekilde tasarlanmıştır. Çok iyi düzenlenmiş olandan çok basit olanlara kadar çeşitlilik gösterir. Jain dininin iki büyük mezhebi tapınaklarını birbirinden farklı şekillerde dekore eder. Digambara mezhebinin tapınaklarında Tirthankara’nın (Jain Guru’larının) heykelleri çok sade bir biçimde bulunurken, Svetambara mezhebinin tapınaklarında Tirthankara’lar mücevherler, altın takılar, ve çiçeklerle süslenir.

jain jaisalmer.Umbrella roof scaled
Jaisalmer’deki Jain tapınağının tavanına yapılmış olan evren tasviri © Wikimedia Commons

Tirthankara’ların 5 önemli olayı

Jainler, bir Tirthankara’nın hayatında meydana gelen beş büyük olayı kabul eder. Bunlara Kalyanak (hayırlı olaylar) denir.

1. Garbha Kalyanak: Bu, Tirthankar’ın ruhunun son yaşamından ayrıldığı ve annenin gebe kalması ile Tirthankar’ın yeni bir bedene bağlanmasıdır.

2. Janma Kalyanak: Bu, Tirthankar’ın doğumudur. Hem bedensel hem ruhsal doğumdur.

3. Diksha Kalyanak: Bu, Tirthankar’ın ruhunun tüm dünyevi varlıklarından vazgeçip bir keşiş/rahibe olduğu aşamadır. (Digambara mezhebi, kadınların Tirthankar olabileceğini veya özgürleşebileceğini kabul etmez.)

4. Kevalgyan Kalyanak: Bu, Tirthankar’ın ruhunun dört Ghatiya karmasını tamamen yok ettiği ve mutlak bilgiye ulaştığı olaydır. Göksel melekler, Tirthankar’a Samavsaran isimli ermişlik toplantısını hazırlar. Tüm Jain Dini sistemi için ve Jain’lerin arınma ve kurtuluş yolunu gösterdiği için bu çok önemli bir olaydır.

5. Nirvana Kalyanak: Bu olay, bir Tirthankar’ın ruhunun bu dünyadaki fiziksel varoluştan ayrılarak sonsuza dek özgürleştiği ve bir Siddha olduğu zamandır. Bu günde, Tirthankar’ın ruhu dört Aghati karmasını tamamen yok eder ve kurtuluşa, sonsuz mutluluk durumuna ulaşır.

jain gwalior tirthankar
Gwalior kalesinde Tirthankarlar © Wikimedia Commons

Jainizmin ilginç gerçekleri

  • Jainizm ve Budizm, birbirine yakın bir dönemde kuruldu.
  • Jain dininin önemli kişilerinden birisi olan Mahavira, bir Jain keşişi olmak için tahtından vaz geçti.
jain Mahaveer
Mahavira © Wikimedia Commons
  • Jain dininde tarlaları sürerken birçok böceğin öldürülmesine sebep olunduğu için çiftçilik gibi mesleklerden uzak durulur.
  • Avrupa’da, özellikle Belçika’daki Jain topluluğu, çoğunlukla yüksek kazançlı elmas ticareti işinde çalışır.
  • Meditasyon (Samayika) Jainler için günlük bir uygulamadır, örneğin her sabah, kötülüğü ortadan kaldırmak, hastalıkları iyileştirmek ve iyi şans kazanmak için meditasyon yapılır.
  • En büyük Jain nüfusa sahip olan Hindistan’ı saymazsak dünyada İngiltere, ABD ve Avrupa’daki bazı ülkelerde Jain toplulukları yaşamaktadır. Tüm dünyada 4 milyondan fazla Jain bulunduğu tahmin ediliyor. Bununla birlikte, temel inançlarındaki benzerlikler nedeniyle birçok Jain’in Hindu zannedildiği ve bu nedenle bu sayıların gerçeği yansıtmadığı bildirilmektedir.
  • Hindistan’daki Jain topluluğu, diğer topluluklardan izole durumdadır. Yine de Jain’ler Hindistan’daki en varlıklı toplumlardan birisidir.
jain gomteshwar
Shravanabelagola’daki Gomteshwar heykeli. Bu duruş, bir “ayakta meditasyon” pozudur.