Jagannath Rath Yatra’da yiyecekler

0
249
Lord Jagannath tapınağı önünde Jagannath Rath Yatra başlamadan önceki durum. (2020 yılı Pandemi koşullarında) © Wikimedia Commons

Jagannath Yatra – Odisha

Festival

Dünyaca ünlü Jagannath Rath Yatra veya başka bir isimle “Puri Rath Yatra” bugün (23 Haziran) başlıyor. Bu 9 günlük festivalde, üç tanrı; Lord Jagannath, kardeşi Lord Balabhadra ve kız kardeşi Subhadra, devasa ahşap arabalar üzerinde Jagannath Tapınağı’ndan Gundicha Tapınağı’na halatlarla çekilerek götürülür. Bu tapınakta 9 gün kalırlar. Arabaların bu yoldaki ilerleyişinde davulcular ritm tutarlar, çeşitli halk dansları grupları gösteriler yapar, arabaların üzerinde bulunan din adamları halka kutsal su döker, çiçek atarlar. Kısaca bu olay Hindistan’ın en renkli festivallerinden biri olur. 

2020 yılı kutlamaları

Bu yılki (2020) törenleri Pandemi nedeniyle sadece Pujari denilen din adamları yaptı. Halkın katılımına izin verilmedi. Bu, törenler sadece basit bir festival değildir. Hindistan’ın güzelliğini, renkliliğini ve lezzetlerini kutsayan kültürel bir fantezidır. 

Puri’deki Lord Jagannath tapınağı arkamda görülüyor. Hindu olmayanların içeriye alınmadığı tapınağı sadece bu noktadan görüntüleyebiliyoruz.

Binlerce adanmışın arabaları çektiği Rath Yatra’da çok ilginç sahneler görülür. Günlük puja törenleri sırasında tanrılara Chhappan Bhog olarak bilinen 56 çeşit yemek sunulur. Bu yemeklerin çoğu Puri kentine ait olmakla birlikte Puri’nin dahil olduğu Odisha eyaleti mutfağından ve hatta komşu Batı Bengal eyaletinin mutfağından da ürünler sunulur. 

Lord Jagannath tapınağı önünde Jagannath Rath Yatra başlamadan önceki durum. (2020 yılı Pandemi koşullarında) © Wikimedia Commons

Popüler Yiyecekler

Kechedi

Çok bilinen Khichiri’nin Odisha eyaleti versiyonudur. Saf ghee (Sade yağ) içinde mercimek ve pirinç ile yapılan bu yemek Lord Jagannath’a sunulan 56 yemeğin biridir.

Dhal Kechedi © Wikimedia Commons

Poda Pitha

Mitolojik yazıtlara göre Lord Jagannath tatlıları sever. Favorileri arasında bulunan Poda Pitha, pirinç unu, hindistan cevizi, siyah gram, meyve şekeri ve kakule ile yapılan ve pan cake benzeri bir tatlıdır.

Poda Pitha / Wikimedia Commons

Dalma

Yağsız pişirilmiş bir mercimek ve sebze karışımıdır. Şehrin özel lezzetlerinden biridir ve Rath Yatra sırasında Lord Jagannath’a sunulur. Bu yemek, eski Cumhurbaşkanı A.P. Abdul Kalam’ın özel isteği üzerine Cumhurbaşkanı’nın yemek menüsüne eklenmiştir.

Dalma / © Subhasish Panigrahi

Santula

Kızarmış veya haşlanmış bu sebze körisi patates, patlıcan, papaya ve domates içerir. Ghee, panch phoran ve yeşil acı biber bu yemeğe ilahi bir tat verir ve çoğunlukla pirinç pilavı veya çapati ile servis edilir. 

Santula © Wikimedia Commons

Rasabali

Köy peyniri ile yapılan Rasabali, bol yağda kızartılmıştır ve bu tatlının en güzeli Puri’deki Jagannath Tapınağında tadılabilr.

Rasabali © Wikimedia Commons

Chenna Poda

Paneer (köy peyniri), şeker, kakule tozu, pirinç unu, çeşitli fıstıklar ve ghee (sade yağ) ile yapılan bu tatlı kaçırılmaya gelmez. Tatlının cazip kadifemsi dokusu uzun süre yavaş yavaş pişirilmesinden ileri gelmektedir. 

Chenna Poda © Wikimedia Commons

Malpua

Bir tür ekmek kadayıfı olan bu tatlı, un, süt, şeker, rezene tohumu ve kakule ile yapılır, Puri Tapınağı’ndaki Lord Jagannath’a sabah kahvaltısı olarak servis edilir.

Malpua © Wikimedia Commons

Ukhuda

Puri Tapınağı’nda Chappan Bhog olarak servis edilen, şekerle tatlandırılmış patlamış pirinç tabağı. 

Ukhuda © Wikimedia Commons

Khaja

Rafine edilmiş buğday unu ve şekerden yapılan bu katmanlı gevrek, bol yağda kızartılır. Ayrıca Jagannath Tapınağında tanrılara sunulur. 

Puri sokaklarında bir Khaja satıcısı © Zafer Bozkaya

Kutlamalar

Jagannath Yatra törenlerinde 3 dev arabanın çekilerek götürüldüğü ana yol, normal zamanda böyle.

Puri ana caddesi © Zafer Bozkaya

Yemeklerin pişirildiği mutfaktan bir görüntü

Yemeklerin pişirildiği mutfak © Wikimedia Commons

Chappan Bhog diye adlandırılan 56 çeşit yemek:

1 ) Ukhuda 

2 ) Nadia kora

3 ) Khua 

4 ) Dahi 

5 ) Pachila kadali 

6 ) Kanika 

7 ) Tata Khechudi

8 ) Mendha Mundia

9 ) Bada Kanti 

10) Matha Puli 

11) Hamsa Keli 

12) Jhili 

13) Enduri 

14) Adapachedi 

15) Saga Bhaja

16) Kadali Bhaja 

17) Maric Ladu 

18) San Pitha

19) Bara/Vada 

20) Arisha 

21) Bundia 

22) Pakhal oriya

23) Khiri 

24) Kadamba

25) Pat Manohar 

26) Takuaa

27) Bhaga Pitha

28) Gotai

29) Dalma

30) Bada Kakara

31) Luni Khuruma 

32) Amalu 

33) Suar Pitha 

34) Biri Buha

35) Jhadai Nadaa

36) Khasta Puri

37) Kadali Bara

38) Sana Arisha

39) Sakar

40) Podo Pitha

41) Kanji

42) Dahi Pakhal

43) Bada Arisha

44) Tipuri

45) Sakara

46) Suji Khir

47) Muga Sijha

48) Manohar

49) Magaja Ladu

50) Pana

51) Anna

53) Ghia Anna)

54) Sweet Dal

55) Besar

56) Sag