Yazı dizimizde Sih dininin çeşitli Guruları hakkındaki destanları aktarıyoruz. Sih Guruları Hikayesi 5 yazısında ekli olan fotoğraflar Delhi’de Chandi Chowk yakınındaki Bhai Mati Das – Sih müzesinde sergilenmekte olan orijinal tablolardan alınmıştır. Açıklama yazılarının bir kısmı her fotoğrafın yanındaki metinlerden alınmış bilgiler, bir kısmı ise kendi araştırmalarım ile derlediğim bilgilerdir.
Bu serinin beşinci bölümünde Guru Har Gobind hakkındaki destanların birinci bölümünü sunuyoruz.
Her dinde çeşitli dini kişilikler hakkında pek çok hikayeler ve destanlar anlatılır. Bu destanların doğru olup olmadığı, anlatılanların abartılı olup olmadığı pek de sorgulanmaz. Belki de doğru olan davranış bunları sorgulamadan oldukları gibi kabul etmektir.
Guru Har Gobind
Doğum tarihi : 19 Haziran 1595
Doğum yeri : Guru ki Wadali
Guruluk dönemi : 1606 – 1644
Babası : Guru Arjan Dev, Annesi : Mata Ganga
Eşi : Mata Nanaki, Mata Mahadevi, Mata Damodari
Çocukları : Guru Teg Bahadur, Baba Gurditta, Baba Suraj Mal, Baba Atal Rai, Baba Ani Rai, Kızı: Bibi Biro
Ölüm tarihi ve yeri: 26 Şubat 1644 – Lahore
Har Gobind’in katkıları
Guru Har Gobind, babasının trajik ölümünün ardından 1606 yılında Guruluk görevini üstlendi. O sırada henüz 11 yaşında olmasına rağmen, bağımsız ve güçlü bir Sih topluluğu kurma çalışmalarını hemen başlattı.
Guru, tahta çıkış töreninde niyetini açıkladı: sarığının üzerine hükümdarın sorguçunu taktı; çileciliği gösteren sembol yerine, zamansal ve ruhani otoriteyi simgeleyen iki kılıçlı bir sembol olan -Miri ve Piri’yi- taktı.
Guru Hargobind, Sih’lerden para bağışı yapmaları yerine at ve silah bağışlamalarını istedi. 52 kişilik bir muhafız birliği ile ordusunun ilk çekirdeğini oluşturdu. Yaptığı çalışmalar sonucunda Manjha, Doab ve Malwa bölgelerinden ve Patiala, Nabha, Jind, Faridkot, Firozpur ve Ludhiana’dan 500 genç Sih, askere yazılmak için geldi.
Guru Hargobind aynı zamanda Sihlerin savaş sanatı olan Gatka’yı geliştirmesiyle de tanınır.
Büyük Özgürleştirici
Altıncı Guru Sri Hargobind, İmparator Cihangir’in emriyle Gwalior Kalesi’nde alıkonulmuştu. Gözaltına alınma nedeninin, Babür ordusundaki fanatik Müslüman subayların, Guru’nun yeni askeri politikasından kaygı duymaları olduğu söylenir.
Guru’ya karşı genelde yumuşak bir tutum izleyen Cihangir’i bu tutucu gruplar etkiledi. Guru, Delhi’ye çağırıldı ve babasına kesilen ve babasının ödemeyi reddettiği 200 bin rupi para cezasını ödemesi istendi. Guru Hargobind para cezasını ödemeyince, siyasi mahkumların tutulduğu Gwalior Kalesi’ne gönderildi. Guru Hargobind, Sihlere adaletsizliğe ve zorbalığa karşı direnmeleri için silahlanmalarını emretmişti. Bu durum da Cihangir’i kızdırmış ve Guru’nun Gwalior Kalesi’ne hapsedilmesinde etken olmuştur.
Bölgedeki başka 52 Raca da Babürlü hükümdarına haraç paralarını ödemedikleri için aynı yerde tutukluydu.
Sih tarihçilere göre, Guru’nun tutuklulu kaldığı süre 40 ila 60 gün arasındaydı. Bhai Jetha’nın ikna çabaları ve belki de Guru Arjan’ın dostu olan Hazret Mian Mir’in İmparator üzerindeki nüfuzunu kullanması, tutukluluğuna erken bir son verilmesini sağladı.
İmparator onun serbest bırakılmasını emretti ancak Guru, 52 masum Raja’nın da bırakılmasına kadar serbest kalmayı kabul etmedi. Guru’nun kıyafetlerine dokunanların serbest bırakılacağını duyurdu. Guru, üzerinde 52 ip bulunan özel bir önlük giydi. Her Raja bir ipi tuttu ve özgürlüğe doğru yürüdü.
Genel af niteliğindeki bu serbest bırakma ile Guru, ‘Bandi Chhor’ Büyük Özgürleştirici olarak tanındı.
Akal Takht
Guru Hargobind, Akal Takht isimli Sih meclisinin temelini atmıştır.
Akal Takht’ın bulunduğu yerde, Guru Hargobind çocukken oyun oynardı. Buradaki geniş açık alanda sadece yüksek bir tümsek toprak vardı. Gurunun Takht’ı buradaki 3,5 metre yüksekliğinde basit bir platform üzerinde kuruluydu.
Guru burada bir kral gibi oturuyor, şemsiye ve sineklik gibi kraliyet nişanlarıyla çevrili durumdadır. Dilekçeleri kabul etmek ve adaleti sağlamak gibi kraliyet görevlerini burada yerine getirirdi.
Guru Hargobind döneminde Akal Takht çok sade bir şekilde işlenmişti. Daha sonra kakma taşlarla süslenmiş mermer yapısıyla ve altın varaklı kubbesiyle öne çıkmıştır. Yakın zamanda yapılan restorasyon çalışmaları, orijinal Takht’ın bir parçası olabilecek süslemeli bir sıva tabakasının varlığını ortaya çıkarmıştır. Takht salonunun tavanı Altın Tapınağın iç kısmındaki süslemeler ve yaldızlara benzeyen şekilde bezelidir. Bazı figürler Avrupalıları gösterdiği için duvar resimlerinin daha geç bir döneme ait olduğu sanılmaktadır.
Günümüzde Akal Takht, tüm Sih inancının yönetim yerini temsil eder. Dinin o günkü emirleri buradan ilan edilir. Takht, önem sıralamasında Altın Tapınaktan sonra ikinci sıradadır.
Yılanı öldürmek
Har Gobind’i ortadan kaldırmak için daha bebekliğinde bile çeşitli girişimler yapıldı. Bir yılan tüccarına rüşvet verilerek zehirli bir yılanın üzerine salınması sağlandı, ancak genç Guru, yılanı alt etti.
Akal Takht
Akal Takht, Guru Hargobind, Bhai Gurdas ve Baba Buddha tarafından elle çalışılarak inşa edilmiştir. Bunun için hiçbir kişi ya da usta kullanılmamıştır. Guru Har Gobind bu işleri yaparken Tahtın topluma sonsuza kadar hizmet edeceğini belirtmiştir.
Guru Hargobind, Cihangir’in kendisi dışında hiç kimsenin 92 cm.den (3 feet) daha yüksek bir platforma oturamayacağı hakkında yayınladığı kraliyet fermanına meydan okuyarak platformun yüksekliğini 3.65 metreye (12 feet) çıkardı.
Akal Takht, Altın Tapınaktan biraz daha alçak inşa edilmişti, Bu da tapınağa duyulan saygının bir ifadesiydi. Guru, güne Altın Tapınakta ibadet ederek başlar; sonra ava çıkar, öğleden sonra Akal Takht’ta dinleyici kabul eder; akşamları dua ve ilahiler için tapınağa geri döner ve geceleri takipçileri ile birlikte kahramanlık şarkılarını dinlemek için Akal Takht’a geri dönerdi.
Sadh Bhai
Sadh Bhai, Guru Hargobind’in sadık bir öğrencisiydi. Afganistandaki Belh şehri yakınlarında yaşamıştır.
Zülfikar Ardastani, Bhai Sadh’ın Guru’nun iradesine hizmet etmekten mutluluk duyan sadık bir Sih olduğunu gösteren bir hikaye anlatır. Bu hikayeye göre bir keresinde, Sadh Bhai, Guru’nun emri üzerine at getirmek üzere Belh’ten Irak’a doğru yola çıktı. Yetişkin bir oğlu vardı ve oğlu tam o sırada hastalandı. Çevresindeki insanlar dedi ki, “Hala Belh şehrindesin, evinden sadece bir adım uzaktasın. Geri dön ve oğlunu gör.”
Sadh Bhai, “Eğer oğlum ölürse, evde bol miktarda odun var”, diye cevap verdi. “Onu yakabilirsiniz. Guru’ya hizmet etmek için evden ayrıldım. Geri dönmeyeceğim.” Çocuk vefat etti ama babası geri dönmedi.
Cihangir’in Altın Tapınak ziyareti
Guru Hargobinde saygı gösterme amacıyla Babür hükümdarı Cihangir, Amritsara gelmişti. Altın Tapınağın girişinde Kutsal kitabın önünde diz çöktü, yanında getirdiği 500 altın parayı tapınağa bağışladı.
Tapınakta Bhai Satta ve Bhai Balwand isimlerindeki müzisyenler tarafından okunmakta olan ilahileri dinledi. Gurbani isimli ilahilerden çok etkilendi ve programlanan sürenin çok daha fazlasını bu ilahileri dinlemekle geçirdi.
Nur Cihanın Guru Hargobind’den ders alması
Babür hükümdarı Cihangirin eşi Nur Cihan, Altın Tapınağın yapımında rol oynamış olan Hazret Mian Mir’in sadık müridlerinden birisiydi. Bir seferinde Amritsara gelerek Guru Hargobind’den inayet almak istedi.
Nur Cihan’ın sorularına cevap verirken Guru Hargobind, ona hiçbir zaman ölüm gerçeğini unutmamasını ve her zaman Tanrıyı hatırlamasını öğütledi. Guru, dünyasal işlerin ne keder içine dalınırsa yaşamın gerçeklerinden o kadar uzaklaşıldığını da kendisine hatırlattı.
Sih Guruları Hikayesi 5 Paylaşımcılık öğretisi
Guru Hargobind, Keşmir yakınlarındaki Himalaya dağlarına doğru bir yolculuğa çıkmıştı. Orada, Amritsar’da kendisine danışmanlık yapmış bir Sih olan Bhai Kattu Şah ile buluştu. Bir geceyi onun evinde geçirdikten sonra Sewa Das’ın meditasyon yaptığı ve onu beklediği Srinagar şehrine gitti.
Sewa Das’ın annesi Guru’nun ayak basacağı toprağa taptığını söyledi. Evde büyük bir saygı ve coşkuyla karşılandı, Sewa Das’ın annesinin kendisi için diktiği elbiseyi giydi ve Guru, onu kutsadı.
Bundan sonra Sewa Das’ın hem kendisi hem de oğlu Guru’nun ayaklarını yıkadığı sudan biraz içtiler ve kalanını da evlerinin üzerine serptiler. Hem Srinagar’dan hem de çevre köylerden gelen Keşmirlilerden oluşan kalabalıklar Guru’ya saygılarını sunmuş ve birçoğu Sih dinini benimsemiştir.
Daha sonra bir grup Sih uzak bir yerden Guru’yu görmeye gelmiş ve yanlarında hediye olarak bir miktar bal getirmişlerdi. Yolda Kattu Şah’la karşılaşmışlar. Kattu Şah onlardan biraz bal istemiş, fakat onu reddetmişler.
Ziyaretçiler Guru’ya ulaştıklarında balın çürümüş olduğunu ve kurtlarla dolu olduğunu gördüler. Guru böylece topluluğa her şeyin fakir ve zengin ayrımı yapılmadan eşit bölüşülmesi gerektiğini göstermiş oldu. Guru Hargobind bu olayı hatırlatarak onlara şöyle demiştir: “İhtiyaç sahipleri için harcadığınız her kuruş bana ulaşacaktır.”
