2. Dün­ya sa­va­şının bit­me­siy­le Hin­dis­tan’ın ba­ğım­sız­lı­ğı­na ka­vuş­ma­sı ke­sin­leş­ti. Fa­kat bu na­sıl olacaktı? Kon­gre Par­ti­si, Müs­lü­man Bir­li­ği’ni ta­nı­ma­yı red­det­miş ve ba­ğım­sız Pa­kis­tan dev­le­ti­ni kur­ma öne­ri­si­ni de ka­bul et­me­miş­ti. Müs­lü­man Bir­li­ği­nin li­de­ri Mu­ham­med Ali Cin­nah, ül­ke­de­ki umut­suz Müs­lü­man azın­lı­ğı tem­sil eder­ken, Kon­gre Par­ti­si’nin ba­şın­da bu­lu­nan Ma­hat­ma Gan­di ise Hindu ço­ğun­lu­ğun gö­rüş­le­ri­ni yan­sı­tı­yor­du. An­cak Gan­di’nin po­li­tik li­der­lik gü­cü de gi­de­rek azal­mak­tay­dı.

Cin­nah, “Hin­dis­tan ya iki­ye bö­lü­nür ya da ta­ma­men yok olur.” di­ye­rek uz­laş­maz bir tu­tum içi­ne gir­miş­ti. Böy­le­si­ne ke­sin bir gö­rü­şün or­ta­ya atıl­ma­sıy­la Kon­gre Par­ti­si’nin ve İn­gi­lizle­rin ya­pa­cak bir­şey­le­ri kal­ma­dı. 1946 yı­lı­nın baş­la­rın­da her iki grup­tan yüz­ler­ce in­san öl­dü­rü­lü­yor, kar­şı­lık­lı kat­li­am­la­ra gi­ri­şi­li­yor ve ül­ke hız­la bir iç sa­va­şa sü­rük­le­ni­yor­du. İs­lam Bir­li­ği’nin 1946 Ağus­to­s’u­nu ‘Doğ­ru­dan Ey­lem Gü­nü’ ilan edi­şiy­le Müslümanlar Kal­kü­ta’da Hin­du­la­ra yö­ne­lik bir kit­le kat­lia­mı ya­ptı. He­men ar­ka­sın­dan Hin­du­lar da Müs­lü­man­la­ra kar­şı öç al­ma ha­re­ket­le­ri­ne gi­riş­ti­ler. 1947’de olay­la­rı durdura­ma­ya­cak­la­rı­nı an­la­yan İn­gi­liz­ler, ül­ke­den ay­rıl­ma­ya ka­rar verdi. Ha­zi­ran 1948’de Hin­dis­tan, ba­ğım­sız­lı­ğı­na ka­vuş­tu.

Pen­cap ve Ben­gal böl­ge­le­rin­de­ki kan­lı ça­tış­ma­la­ra rağ­men Gan­di, bir iç sa­vaş teh­li­ke­si­ni de gö­ze ala­rak bö­lün­me­ye kar­şı çı­kı­yor­du. Dün­ya­nın baş­ka yer­le­rin­de ol­du­ğu gi­bi bir ül­ke­yi iki par­ça­ya böl­mek çok zor bir iş­ti. Ba­zı böl­ge­ler­de Hin­du ve­ya Müs­lü­man ço­ğun­lu­ğu­nun var­lı­ğın­dan söz edi­le­bi­lir­di. An­cak he­men ya­kın­da­ki bir baş­ka yer­de nü­fu­su eşit olan ya da ge­niş bir alan­da­ki ezi­ci bir ço­ğun­lu­ğun or­ta­sında bir ada gi­bi ka­lan yer­le­rin na­sıl bö­lü­şü­le­ce­ği bel­li de­ğil­di.

Bü­tün Müs­lü­man­la­rın, Hin­du­la­rın bulunduğu bölgelerden ta­ma­men ay­rıl­ma­sı­nın im­kân­sız­lı­ğı­nı gös­te­ren acı ger­çek; Hin­dis­tan’ın ken­di için­den Pa­kis­tan gi­bi müs­lü­man bir ül­ke çı­kar­dık­tan son­ra bi­le ha­la dün­ya­nın en ge­niş ikinci müs­lü­man nü­fu­su ba­rın­dı­rı­yor ol­ma­sı­dır. Sa­de­ce En­do­nez­ya Hin­dis­tan’dan daha bü­yük bir müs­lü­man nü­fu­sa sa­hip­tir. Hin­dis­tan, bu ko­nu­da bü­tün Arap ül­kele­ri­ni ve Tür­ki­ye ile İran’ı bi­le ge­ri­de bı­rak­mış­tır.

Da­ha il­gin­ci, bö­lün­mey­le bir­lik­te or­ta­ya çık­mış olan Pa­kis­tan dev­le­ti­nin do­ğu­da ve ba­tı­da iki ay­rı böl­ge­ye yer­leş­miş, ara­sın­da bin­ler­ce ki­lo­met­re uzak­lı­ğı olan ga­rip bir ya­pı­da ol­ma­sıy­dı. Bu ga­rip­lik, 25 yıl son­ra Do­ğu Pa­kis­tan’ın Ben­gal­deş’e dö­nüş­me­siy­le or­ta­dan kal­ka­bil­miş­tir.

Öte­ki prob­lem­ler ise an­cak bö­lün­me or­ta­ya çık­tık­tan son­ra ya­şan­ma­ya baş­lan­mış­tır. Ör­ne­ğin, Pa­kis­tan dev­le­ti ilk ku­rul­du­ğun­da, hü­kü­met iş­le­ri­ni yü­rü­te­cek ye­ter­li sa­yı­da ele­man bu­la­ma­mış­tır. Hin­dis­tan ile be­ra­ber­ken bu tip bü­ro iş­le­ri Müslü­man­la­rın ter­cih et­me­dik­le­ri mes­lek­ler ara­sın­daydı ve ge­nel­lik­le Hin­du­lar ta­ra­fın­dan yü­rü­tül­müş­tü. Borç pa­ra alıp ver­me gi­bi eko­no­mik iş­ler de Hin­du­la­rın işiy­di. Bu tür iş­le­ri yü­rü­te­cek yetişmiş in­san gü­cü bul­mak, ye­ni ku­ru­lan Pa­kis­tan dev­leti­nin en önem­li so­run­la­rın­dan bi­ri ol­du.

Son ge­nel va­li olan Lord Mo­unt­bat­ten, 14 Ağus­tos 1947’den iti­ba­ren Hin­dis­tan’ın ba­ğım­sız ol­du­ğu­nu; an­cak iki­ye bö­lün­dü­ğü­nü ilan et­ti. Bu du­yu­ru­dan son­ra, iki top­lu­mun li­der­le­ri ara­sın­da bö­lün­me hat­tı­nın ge­çe­ce­ği yer hak­kın­da so­nu gel­me­yen tar­tış­ma­lar baş­la­dı. Bu ko­nu­da an­laş­ma­ya va­rıl­ma­sı en zor olan yer­ler Ben­gal ve Pen­cap böl­ge­le­ri ol­du.

Pen­cap’ta top­lum­lar ara­sı mü­ca­de­le çok kan­lı bo­yut­la­ra ulaş­­tı. Bu­ra­sı, ül­ke­nin en ve­rim­li top­rak­la­rı­nın bu­lun­du­ğu bir böl­ge­dir. Pen­cap’ta Müs­lü­man­lar % 55, Hin­du­lar % 30 ora­nın­daydı. Ay­nı zaman­da Sih di­ni­nin mer­ke­zi­nin bu­ra­da ol­ma­sı ve Sih nü­fu­sun da çok ka­la­ba­lık ol­ma­sı bu böl­ge üze­rin­de an­laş­ma yapmayı çok zor­laş­tır­mış­tır. So­nuç­ta, tüm Hin­dis­tan’da Müs­lü­man­lar ku­ze­ye (Pa­kis­tan’a) doğru; Pa­kis­tan sı­nır­la­rı için­de ka­lan Hin­du ve Sih­ler de Hin­dis­tan’a doğ­ru göç et­me­ye baş­la­mış­lar­dır. Pen­cap’ta sı­nır, böl­ge­nin en önem­li iki mer­ke­zi­nin ara­sın­dan ge­çi­ril­miş ve Am­rit­sar, Hin­dis­tan’da ka­lır­ken La­ho­re, Pa­kis­tan’ın ol­muş­tur.

İn­san­lık ta­ri­hi­nin bel­ki de en kor­kunç kit­le ça­tış­ma­la­rı bu­ra­da ya­şan­mış­tır. Tren­ler do­lu­su in­san yer de­ğiş­ti­rir­ken kar­şı gru­bun böl­ge­sin­den geç­mek zo­run­da kal­mış ve her iki ta­raf kan­lı sal­dı­rı­lar­la öç al­ma­ya ça­lış­mış­tır. Gü­ven­li­ği sağ­la­ma­ya ça­lı­şan or­du bir­lik­le­ri, ço­ğun­luk­la ken­di din yan­daş­la­rı­nın ta­ra­fı­nı tu­ta­rak kat­li­am­la­ra ka­tıl­mış, bu da her iki ta­ra­fın ki­ni­ni art­tır­mış­tır. Bu dö­nem­de Pen­cap’ta 10 mil­yon ka­dar in­sa­nın yer de­ğiş­tir­miş ol­du­ğu, bu­na kar­şı­lık 250 bin kişi­nin ha­ya­tı­nı kay­bet­ti­ği tah­min edil­mek­te­dir. Tüm Hin­dis­tan’da­ki ka­yıp­la­rın 500 bin ol­du­ğu ve Ben­gal­deş’te­ki­le­rle birlikte bu sa­yı­nın 1 mil­yo­na ulaş­tığı tahmin edilmektedir.

Din kav­ga­la­rı­nın en son tra­je­di­si, bö­lün­me­yi ve son­ra­sın­da ge­len kat­li­am­la­rı içi­ne sin­di­re­me­yen bir Hin­du fa­na­ti­ğin 30 Ocak 1948’de Ma­hat­ma Gan­di’yi öl­dür­me­si ol­muş­tur.