Muson Yağmurları

0
178

Muson Yağmurları

Genel Bilgi

Hindistan, tropik iklim kuşağında bulunur. Bunun yanında bu büyük ülkede etkisini gösteren sekiz farklı iklim kuşağı vardır. Hindistan’da iki saatlik bir uçuşla aynı gün içinde Himalaya’ların soğuk ve karlı havasından Rajasthan’ın 45 derecelik kavurucu sıcağına geçebilirsiniz. Tüm bu farklı iklim kuşaklarının tek ortak noktası ise hepsinin Muson yağmurlarından etkileniyor olmasıdır. Muson yağmurları her bölgeye yılın farklı zamanında gelir ve geri çekilmesi de farklı dönemlerde gerçekleşir.

Muson yağmurları, yerkürenin en ilginç iklim olaylarından birisidir. Muson iklimi, güçlü rüzgârlar, bol yağışlı bir yaz ve kurak geçen bir kışla tarif edilebilir. Tropik kuşağın yaklaşık yarısı Muson yağmurları kuşağındadır. Bu iklim, Haziran – Eylül ayları arasında bol yağışlı geçen bir yaz mevsimi ve güney batıdan esen güçlü rüzgârlarla belirginleşir. Dünya yüzölçümünün önemli bir bölümünü etkileyen muson yağmuru kuşağındaki değişimler bütün dünya ikliminde dikkate değer değişimler oluşturabilecek kadar önemlidir.

Muson Yağmuru

Musonların Oluşumu

Musonların neden ve nasıl oluştuğu hakkında farklı kuramlar bulunmaktadır. Bilim insanları Muson yağmurlarının Asya kıtasındaki sıcaklık değişiklikleri nedeniyle oluştuğunu kabul eder. Çağdaş kuramlar ise farklı nedenlere değinir. Bunların arasında Himalaya’ların kuzeyde büyük bir engel kitlesi oluşturması ile güneşin muson döneminde konumunun değişmesi bulunur. Nisan ve Mayıs aylarında Güney Asya üzerinde oluşan sıcak hava, yükselerek alçak basınç alanları oluşturur ve bu oluşan alanlara Hint Okyanusu’ndan gelen serin ve nemli rüzgârlar akın eder. Böylece güneyden gelen nemli bir hava birikimi oluşur. Bu nemli hava, Himalaya bölgesini aşamadığından yükselmeye zorlanır ve soğuyarak yağmur olarak düşer.

Chennai civarında muson bulutları © Wikimedia Commons

Güneybatı musonu: Hindistan’ın güneyindeki Kerala eyaletine Haziran başı gibi ulaşır ve on gün içinde Mumbai’ye varır. Delhi’ye ulaşması ise Haziranın sonunu bulur. Hindistan’a tümüyle yayılması Temmuzun ortasına doğru gerçekleşir. Güneybatı Musonu Hindistan’a eriştiğinde iki kola ayrılır. Bir kol, kuzeye doğru hareket ederek Arap denizi ve Batı Ghatların kıyı bölgesine doğru yönelir. Diğer kol ise Bengal körfezi üzerinden geçerek Assam’a kadar uzanır ve Himalaya’ların doğu kesimine ulaşır. 

Güneydoğu musonu: Denizden karaya doğru eser ve genellikle Haziran ayında güney batı kıyılarından başlar. Temmuz ayının ilk haftasında Güney Asya’nın büyük bölümüne ulaşır. Köylüler ve çiftçiler, tarımsal verimlilik ve hasat zamanlaması açısından çok büyük önem taşıyan Muson yağmurlarının başlamasını sabırsızlıkla bekler. 

Musonun etkinleşmesi birden bire olmaz. Muson yağmuru başlangıçta öncü sağanak yağışları ile başlar. Bu sağanak yağışlar, yıldırım ve şimşeklerle gelen etkili yağmurlardır. Bu öncü yağmurlar halk arasında sevinç ve mutlulukla karşılanır, çocuklar yağmur altında oynayıp dans ederler. Her yıl Muson yağmurlarının başlaması ve belirli yerlere hangi günlerde ulaşacağı merakla beklense de tahminler hiçbir zaman tutturulamaz. 

Mumbai üzerinde bulutlar © Wikimedia Commons

Hindistan’da mevsimler

Hindistan’da mevsimleri kesin hatlarla ayırmak genellikle zor olsa da şöyle ayrılabilir. 

  1. Serin ve kurak geçen kış ayları Aralık ve Şubat ayları arasında yer alır. 
  2. Kurak yaz mevsimi Mart ile Mayıs ayları arasındadır. 
  3. Güneydoğu Muson yağmurları Haziran ayında başlayıp Eylül ayı sonlarına kadar etkinlik gösterir. Ülkenin büyük bir bölümüne yağış getiren yağmurlar bu dönemde yağar. 
  4. Güneye doğru çekilen Muson yağmurları Ekim ve Kasım aylarında ülkenin başka bölgelerinin de yağmur almasını sağlar. 
Batı Ghatlar Kurak Mevsim – Yağışlı mevsim © Wikimedia Commons

Hindistan için Musonların önemi

Muson yağmurları, Hindistan için iklimsel bir veri olmanın çok ötesinde bir şeydir, Hint insanı için adeta bir yaşam biçimidir. Yazın ilk günlerinde başlayan yağmurlar, kurak geçen ilkbahardan sonra gelen serinletici bir nimet olarak görülür. Bu dönemde toz fırtınaları sona erer, sulama sistemleri ve tarımsal üretim için bol miktarda su elde edilir. Tanrı’nın bir lütfu olarak nitelendirilen bu yağmurlar yer yer alçak rakımlı alanlarda sel felaketlerine ve taşkınlara da yol açar. Muson rüzgârları fırtına ve kasırgalara da neden olarak özellikle kıyı şeridindeki yerleşim bölgelerinde büyük hasarlara yol açabiliyor. Bu çerçevede Muson iklimi Hindistan’daki nüfusun yaşam biçimini büyük ölçüde etkileyen bir ögedir. Tarımsal üretimin miktarı, tarımsal yıllık gelir, geçim imkanları, beslenme gibi konular yaz aylarında yağışın olup olmamasına ve şiddetine göre büyük farklılıklar gösterir. 

Hint okyanusundaki Muson sistemi başka iklim değişimleri gibi yıldan yıla, mevsimden mevsime hatta günden güne farklılıklar gösterir. Muson yağmurlarının günümüzde ve gelecekte nasıl bir seyir izleyeceği hakkında öngörüde bulunmak Hindistan açısından çok büyük önem taşır. Tarımdan turizme ve günlük yaşama kadar hemen her şey Muson yağmurlarından etkilenir. 

İlk sağanak yağışlar hemen her gün gelen ve birkaç saat süren yağmurlardır. Bir dakika öncesinde günlük güneşlik olan hava şartları bazen aniden değişir ve bardaktan boşanırcasına yağmur başlar. Yağmurun ne zaman yağacağını kestirmek ise hemen hemen imkansızdır. Bazı günlerde çok az yağış olur ve sıcaklık çok yükselir. Muson yağmurları ülke genelinde en çok Temmuz ayında yağar ve Ağustos ayında azalmaya başlar. Eylül ayında alınan yağış miktarı ise azdır. 

Bir çok şehir Muson yağmurları sırasında aşırı yağış alır ve bu durum taşkınlar yaratabilir. Bunun en önemli nedenlerinden birisi mevcut nehir yataklarının aşırı miktardaki suyu taşıma kapasitesine sahip olmamasıdır. Ayrıca nehir yataklarının yaz mevsiminde kuru ağaç ve odun gibi molozlarla tıkanması da buna neden olur. 

Musonda oluşan sel – Kerala

Bazı bölgeler diğer yerlere oranla çok daha fazla yağış alır. Hindistan’ın önemli kentleri arasında yer alan Mumbai, en çok yağış alan kentler arasında başta gelir, onu Kolkata izler. Batı Himalaya’lar bölgesinde yer alan Darjeeling ve Shillong şehirleri Muson yağmurları sırasında sadece Hindistan’ın değil dünyanın da en çok yağış alan bölgelerinden biridir. Bunun nedenlerinden biri de musonun Bengal Körfezi’nden ek nem alarak Himalayalar’a doğru yükselmesidir. Bu özellikleriyle Darjeeling, Hindistan’ın en iyi çay yetiştiren bölgelerinin başında gelir. 

Ülkenin önemli kentleri arasında en az yağış alanlar Delhi, Bangaluru ve Haydarabad gibi şehirlerdir. Chennai şehri de Güneybatı Musonundan fazla etkilenmez ve az yağış alır. Tamil Nadu, Karnataka ve Kerala eyaletleri ise yağışını Ekim – Aralık ayları arasında güneydoğu musonundan alır. Bu dönemlerde yağışlar çok etkilidir. Muson mevsiminde en az yağış alan eyaletler arasında çöller bölgesi olan Rajasthan, Batı Ghat dağlarının doğusundaki Dekkan yaylası ve Kuzey Hindistan’daki Ladakh bölgesi sayılabilir. 

Hindistan Coğrafi haritası © Wikimedia Commons

Tarım üretimindeki önemi

Hint tarımı Muson yağmurlarına tamamen bağımlıdır. Muson yağmurları döneminde yetersiz yağış alan yerlerde su yetersizliği ve kuraklık ortaya çıkar ve tarımsal verimlilik düşer. Bu bölgeler başta Rajasthan olma üzere Maharasthra, Kuzey Karnataka, Andhra Pradesh, Odisha, ve Gujarat eyaletleridir. Bağımsızlıktan önceki dönemlerde kuraklık nedeniyle kıtlıklar da meydana gelmiştir. Bunların arasında başlıcaları 1770, 1877 ve 1899 yılında olmuştur. 

Küresel ısınma sonucunda değişen dünya ikliminin Muson yağmurlarını da etkileyebileceğine ilişkin Greenpeace örgütü raporu düşünüldüğünde, gelecekte Asya’da ve Hindistan’da yağış miktarı ve dağılımında farklılıklar olabilecektir. Bu değişimin önemli ekonomik ve toplumsal etkilere de yol açabileceği kesindir.

Muson oluşumu © Wikimedia Commons