CHAND BAORİ – Basamaklı Kuyu

0
139
Kuyunun genel görünümü © Wikimedia Commons

CHAND BAORİ – Basamaklı Kuyu

Genel Bilgi

Baori veya Bawli adındaki basamaklı kuyulara özellikle Rajasthan eyaletinde çok rastlanır. Bu kuyular, yerel liderler, prensler ve zengin kişilerin desteğiyle yapılmıştır ve halkın su ihtiyacını karşılama amacını taşır. Öte yandan bu kuyuların taş işçiliklerinde dini figürlere çokça yer verildiği, bu figürlerde ise sanatsal amaçlar gözetildiği görülmektedir. Bu nedenle günümüzde bu kuyular Hindistan Arkeoloji kurumu tarafından koruma altına alınmıştır.

Kuyunun havadan görünüşü

Bulunduğu Yer

Jaipur’dan 90 km uzaklıktaki Abhaneri kentindeki Chand Baori kuyusu çeşitli özellikleriyle benzerlerinden öne çıkmaktadır. Dünyanın elle kazılmış en derin kuyusudur. Yerel mitolojik hikayelerde kuyunun sadece 1 gecede inşa edildiği yazılıdır.

Kuyunun genel görünümü © Wikimedia Commons

Tarihi

Kuyunun yapım tarihi günümüzden 1.200 yıl öncesine kadar gider. Kuyunun ismi, yerel bir Rajput hükümdarı olan Chanda’nın adından geliyor. Kuyunun üst bölümündeki yapılar Mughal dönemine aittir ve 18. yüzyılda yapılmıştır. Mughaller buraya bir galeri ve kuyunun bir bölümünün yaslanacağı bir de duvar eklemişler.

Mughaller tarafından yaptırılan köşk

Mimari Özellikleri

Chand Baori kuyusu, kare şeklinde yapılmıştır ve her kenarı 35 metre uzunluğundadır. Derinliği 20 metre kadardır. Kuyunun yan duvarlarına paralel uzanan ve üç yüzeyi kaplayan toplam 3.500 adet basamak ile çok iyi düzenlenmiş bir simetri oluşturulmuştur. Bu basamaklar 13 adet yarım kat üzerinde sıralanmıştır ve çok dik olan iniş boyunca üçgen şekiller oluşturacak şekilde orantılandırılmıştır. Basamakları oluşturan kaya blokları volkanik türde kayalardır, bu kayaların birbirine eşit şekilde dikkatlice kesildiği ve böylece simetrik yapının korunduğu görünüyor.

Basamakların ilginç simetrik görünüşü © Wikimedia Commons

Basamakları olmayan dördüncü cephede 3 katlı bir yapı oluşturulmuştur. Bu yapı, sütunlarla destekli, çeşitli balkonları, jharoka denilen süslü pencereleri olan zarif bir mimari tarzdadır. En alt kattaki yapı, Rajput döneminde yapılmıştır ve zarif bir şekilde oyulmuş sütunları, ve tapınakları olan bir köşktür. Bu köşkün dinlenme ve serinleme amacıyla kullanıldığı sanılıyor.

Yapının detayı

Kuyunun dibindeki hava, her zaman yüzeyden 5-6 derece daha düşük kalıyor. Chand Baori, yazın sıcak dönemlerinde yerel halk için bir toplanma ve serinleme yeri olarak da kullanılıyordu.

Eski zamanlarda kuyudaki suyun çok yüksek seviyelere kadar gelmiş olduğu kesin, ancak çağımızdaki küresel kuraklık nedeniyle muson yağmurları döneminde bile kuyudaki suyun ulaştığı en yüksek seviye 5 – 6 metreyi geçmemektedir.

Zeminde halen su birikiyor

Yapım Amacı

Kuyu, hem dini törenler için ve hem de çeşitli sosyal amaçlar için kullanılmıştır. Ancak asıl yapım amacının suyu biriktiren bir tür üzeri açık sarnıç olduğu bellidir. 

Seyir veya ibadet için ayrılan kademelerin yapısı öyle güzel tasarlanmıştır ki, en aydınlık zamanlarda bile içerideki odalardan kuyuyu izleyenler havuzun parıldayan sularındaki yansımalarda muhteşem ışık ve gölge oyunları görürler.

Köşkün içindeki ibadet yeri

Turistik Önemi

Chand Baori kuyusu Hindistandaki tarihi eserler arasında en üst sıralarda yer alması gereken bir yerdir. Turistik rotanın biraz dışında olması nedeniyle fazla turist çekememektedir. Jaipurdan özel araçla Abhaneri köyüne ulaşım 2 saatten fazla sürer. Jaipur’dan gidiş dönüş süresi hesaplanırsa bir Chand Baori gezisi için bir gün harcamak gerekir. Chand Baori, Agra’daki Fetihpur Sikri ve hatta Tac Mahal ile hemen hemen aynı kategoride olmasını gerektirecek kadar önemli bir eserdir.

Genel görünüm

Filmlerde Kullanımı

Chand Baori kuyusu, çeşitli filmler için sahne ve plato olarak kullanıldı. Bu filmler şöyledir.

Bhoomi

The Fall

Bhool Bhulaiyaa

Paheli 

Batman – Kara Şövalye Yükseliyor