Babür İmparatorluğu “Mughal” midir?

0
132
Safevi İmparatoru Şah Tahmasp I ile Babür İmparatoru Humayun.

Babür İmparatorluğu “Mughal” midir?

Mughal terimi

Bir çok tarihsel kaynakta Babür İmparatorluğunun ismi “Mughal’ler” olarak geçiyor. Bu isim, Mughal/Moghul kelimelerinin Farsça’daki halidir. Bu haliyle sadece bir tek dildeki (Farsçadaki) karşılığını genelleştirdiği için doğru kabul edilmemesi gerekir. Buna karşılık bu terim tarihte hep böyle kullanıldığından dolayı artık “doğru” ve “geçerli” sayılır olmuştur. “Babür İmparatorluğu” teriminin yerine “Timurlular” veya “Gürkanlılar” denilmesini önerenler de vardır. Bizce bu terimler imparatorluğun niteliğini tam olarak ifade etmez. 

Ekteki yazımda yararlandığım kaynaklar :

  • The Great Moghuls – Bamber Gascoigne
  • Vekayi – Babür’ün Hatıratı – Çeviren: Reşit Rahmeti Arat
  • Hindistan Tarihi – Y. Hikmet Bayur
  • Emir Timur – Ahmet Şimşirgil
  • Timurlular – İsmail Aka
  • Ekber Şah ve Din-i İlahi – H. Hilal Şahin

Babür’ün Aile Kökleri

Babur, iki sultanlık geleneği arasındaki birliğin soyundan geliyordu. Babası Ömer Şeyh Mirza, Fergana’nın Timuri Sultanıydı, annesi Kutluğ Nigar Khanum ise Cengiz han soyundan gelen bir prensesti. Timuriler, etnik olarak Emir Timur’dan gelen bir sultanlık sülalesiydi yani etnik olarak Moğol değildi, Farslılaşmış Türklerdi. Mughaller (Babürlüler) kendilerini her zaman Timur ile ilişkilendirirler.

Babur’ün soyu Timur ile Cengiz Han’ın soyları arasındaki bir evlilikten gelmeydi. O dönemlerde bir kişinin soyu, ailenin baba tarafına bakılarak belirleniyordu, anne tarafına değil. Babür’ün soyunun Cengiz Han’a dayanıyor olması bir gerçekti, ama bu soy, anne tarafından soydu. Bu nedenle Babür, Cengiz Han taraflı değil Timurlu bir hükümdar sayıldı. Babür, bu durumdan her zaman gurur duymuştu. Timurlular ise kendilerini hem Babürlülerden ve hem de dönemin önemli bir gücü olan Özbeklerden daha kültürlü insanlar olarak görüyorlardı.

Babür Mirza

Babürlüler, anne tarafından Cengiz Han’ın soyundan geliyordu. Ancak, anne tarafı da Moğolların İmparatorluk ailesine ait değildi. Öte yandan, Timuriler, Cengiz Han Hanedanı ile başka bir yönden de yakından ilişkiliydi. Timurun eşi Saray Mülk Khanum, Çağatay Han soyundandı ve bu durum Cengiz Han soyu ile doğrudan ilişkiyi oluşturuyordu. Timurlular için söylenen “Gürkani” terimi böylece ortaya çıktı. Gurkan, “kayınpeder” anlamına gelen Kuragan’dan türemiştir. Bu durumda, Timurlular, “Cengiz Han’ın damadı” oldular. 

Timur’un eşi Saray Hanum’un adına yaptırılan “Bibi Hanum Mescidi” / Semerkand – Özbekistan © Wikimedia Commons

Babur, babasının Yunus Han ile ilişkisini anlatırken şöyle diyordu:

“Babam, kayınpederinden, yani Yunus Han’dan, atası Çingiz Han’ın ikinci oğlu Çağatay Han’ın yurduna Mughal’lerin hanı olarak girmesini bir kereden fazla istemişti.” 

Cengiz Han ve eşi Börte Hanum © Wikimedia Commons

Babur, soyunun Cengiz Han’ın anne tarafından gelmesinden hoşnuttu ama kendisini hiçbir zaman bir Moğol olarak görmedi. O, bir Türk’tü, bir Timurluydu. Babürlüler, kendilerine ve hanedanlarına atıfta bulunmak için zaman zaman aynı Timurlular gibi “Gürkani” adını da kullandılar.

Babür’ün annesi Kutluğ Nigar Hanum, bir Cengizi prensesiydi. Çağatay Hanesinden, Doğu Çağatay Hanı Yunus Han’ın kızıydı. Yunus Han’ın soyu ise şöyleydi: Giyasuddin Baraq Han’ın oğlu, Duwa Han’ın oğlu, I. Cengiz Han’ın ikinci oğlu Çağatay Han’ın oğlu, Mutukan Han’ın oğlu, Yesünto’a Han. Bu soy, Babur’un anne tarafından Cengiz Han’ın soyundan geldiğini gösterir.

Sonuç olarak, Mughal’ler Cengiz Han soyundan gelmişti. Ancak Cengizi değildiler, Timurlulardı. Mughal’ler kendilerini her zaman Timur’un oğulları olarak gördüler, Cengiz Han’ın değil. 

Timur Hanesi

Timur, Barlas kabilesine aitti. Bu kabile, önceleri bir Moğol kabilesi niteliğindeydi. Ancak Timur doğduğunda Barlas’lar artık Türkleşmişti. Bununla birlikte, Orta Asya’da o dönemde bir Moğol’un veya Türk’ün kim olduğu konusunda net bir ayrım yapılamazdı. İkisi arasındaki çizgi çok bulanıktı. Bu etnik yapıyı Turko-Mongol olarak tanımlamak daha uygundur. Ancak Timur, hiç kuşkusuz köken olarak Türk tarafına daha yakındı.

Timur

Mughal Hanedanlığının adı Timurlu veya Gürkan Hanedanı olmalıydı diye de düşünülebilir. Bu konuda önerilen iki terimin ikisi de hanedanlığın niteliğini tam olarak yansıtmıyor. “Mughal” terimi yukarda belirttiğimiz gibi hanedanı tam olarak temsil etmiyor. Hanedana “Gürkan Hanedanı” denildiğinde de bu ismin Cengiz Han ile ilişkilendirilmesi şeklinde bir yanlış anlaşılma söz konusu olabilecekti. 

Timurlu / Gurkani Hanedanı ve Fergana vadisi

Kültürel köken olarak Babur

Babur Şah, Moğol kültürüyle değil Timuri kültürü ile büyütüldü. Bu, kültür, yerel göçebe Türk kültürü ile kentleşmiş Pers kültürünün bir karışımıydı.

Babür’ün kendisini Timurlu (Türk) olarak gördüğüne dair kanıtlar vardır. Bu kanıtlar, anılarının toplandığı Babürname eserinde şöyle geçiyor. (Babürname Çağatay dilinde yazılmıştır. Çağatay Dili, Türkçenin Karluk lehçesine ait bir dildi.)

“Andicanilerin hepsi Türktür, kasaba veya çarşıdaki her adam, Türki’yi (Türk dilini) bilir.”
-Babur, Andican’da

Babur Andican’da doğdu. Yukardaki sözüyle Andican halkının hepsinin Türk olduğunu açıkça belirtiyor. Moğol veya başka bir etnik gruptan bahsetmiyor.

1519 yılında Hindistan’a yaptığı seferi anlatırken Babürname’de (sf. 223) şöyle demiş “… birkaç vilayet, kaç zamandır Türk tasarrufunda idi, ve bunları kendi mülkümüz gibi tasavvur ederdik, zorla veya sulhla kendimizin oralara mutasarrıf olacağımıza emindik…. Bu vilayetler eskiden beri Türklüğün olagelmiştir, bu vilayet ili (halkı) ile yakınlığımız vardır, yağma edilmeyecektir.”

Sultan İbrahim Lodi’ye gönderdiği mesajında (sf. 226) “Türklerin oturdukları vilayetleri kendimizin saymıştık, onun için onlar yağma edilmedi.”

1526’da Panipat savaşından sonra gelen elçiye : 

“Ey Biyana Miri, Türkle çarpışma.
Türk’ün çevikliği ve kahramanlığı apaçıktır.”

demiştir.

Timur tahtta. Onun yanında Babur, Humayun, Ekber ve Cihangir oturuyor. (Çizimde yer alan kişilerin yaşadıkları dönem açısından bir araya gelmesi mümkün değildir, ama Babür soyunun Timur’dan geldiğini gösteren güzel bir örnek olduğu için bu çizimi paylaştık.)

Mughallerin görünüşleri Moğollardan neden bu kadar farklıydı?

Bu iddia doğru değildir. Babur ve Humayun’un her ikisi de Türk-Moğol kökenleri nedeniyle fiziksel olarak Moğollara benzer görünüyordu. Özellikle yarı Moğol olan Babur, Moğollara daha çok benziyordu.

Buna karşılık Humayun’dan sonra gelen hükümdarların Türk-Moğol etnik özellikleri her geçen kuşakta azalmıştır. Bunun nedeni çok basitti. Babür dışında hiçbir imparator Türk soyundan bir kadınla evlenmedi. Babür’den sonraki hükümdarlar genellikle Pers kökenlilerle veya yerel Rajput kadınlarla evlendi. Her nesilde, Türk-Moğol etnik özellikler giderek azaldı. Son Mughal hükümdarı Bahadur Şah Zafar, artık tamamen tipik bir etnik Kuzey Hindistanlı görünümündeydi.

Mughal İmparatorlarının kan analizi. (Gen aktarımı sadece anne – babadan değil büyük anne ve büyük babalardan da geçiyor olsa da bu etkenleri gözardı ederek ve sadece genel bir bilgi vermek amacıyla şu tabloyu hazırladık.)

Babür sultanlarının soy analizi

Bu analiz, Mughal İmparatorlarının zaman içinde Moğollardan (ve Türklerden) neden bu kadar farklılaştıklarını gösteriyor. Son imparator, Bahadur Şah Zafar zamanında kültürde, genetik yapıda ve görünüşte Türk ve Moğol unsurlardan geriye çok az şey kalmıştı.

Mughaller ve Moğollar arasındaki fark nedir?

Mughal/Moğol terimi, Moğol demenin Farsça’sıdır. Mughal kelimesi Fars dilinde tam anlamıyla “Moğol” demektir. “Mughal” terimi Perslilerin Moğol olarak gördükleri birini tanımlarken kullandıkları kelimeydi. Buna pek çok durumda Türkler de dahildi. Orta Doğu, Güney Asya ve Orta Asya’da kim olduğu bilinmeyen ve Moğollar’dan farkı anlaşılamayan bir kişi, otomatik olarak Mughal olarak isimlendiriliyordu.

Ekber dönemindeki değişimler

Ekber bir Hint imparatoru muydu?

Babür ve Hümayun, Timuri / Gurkani Hanedanı’nın devamı olan Mughal’lerin imparatoruydu. Ancak, Mughal imparatorluğu, Timur döneminden sonra  değişmeye başladı, göçebe yaşam tarzını terk etti ve Persleşmiş bir Türk hanedanı haline geldi. 

Ekber Şah, dedesi Babür ve babası Humayun’un aksine, Orta Asya’da doğmadı. Hindistan’da, Sindh bölgesinde doğdu. Hümayun Şah ve Hamide Banu Begum’ün oğluydu. Ekber’in babası Humayun Timurlu, annesi Hamide Banu Begum ise Fars kökenliydi. Bu soy, Ekber’i yarım Türk ve yarım Farslı yaptı.

Ekberin doğduğuna inanılan yer. Umerkot / Sind (günümüzde Pakistan’dadır) © Wikimedia Commons

Ekber, tüm yaşamını Hindistan’da geçirdi. Atalarının gelmiş olduğu Orta Asya’ya hiç gitmedi. Kendi ana dili olması gereken Çağatay Türkçesini hiç öğrenmedi. Baburname’yi anlayabilmesi için Farsçaya tercüme ettirdi. Bu dönemde Farsça, Kuzey Hindistan’ın ortak dili idi. 

Kendisini Orta Asya’da bir bölgenin değil, Hindistan’ın imparatoru olarak görüyordu. Ekber, imparatorluğunu, “Hindustan İmparatorluğu” olarak tanımladı. Mughal imparatorları tarafından kullanılan unvanlardan biri Şehinşah-e-Sultanat El-Hindiyye idi. Bu, “Hindistan Sultanlığı İmparatoru” demekti. 

Babürlülerin inşa ettiği her şey de Hindistan’daydı. Tüm servet “Hindustan İmparatorluğu”nda harcandı.

Ekber döneminde Mughal İmparatorluğu

Babur döneminde soylular çoğunlukla Türk kökenliydi. Ekber bunu değiştirdi. Pers ve yerel (özellikle Rajput) soylulara daha fazla güç ve imkan verdi. Ekber, etnik olarak Türk soyundan gelmiş olabilir, ancak bunu gösteren çok az şey vardı. Kuzey Hindistan’lı soylular gibi giyinir, onlar gibi yemek yer ve onlar gibi konuşurdu.

Babür İmparatorluğu’nun niteliği konusu, etnik Azeri – Türkmen nitelikli Safevi İmparatorluğunun bir Pers imparatorluğu olarak kabul edilmesi gibiydi. Ya da etnik olarak Avşar Türkü olan Nadir Şah’ın bir Pers İmparatoru olması gibidir. Başka bir örnek ise Mısır Memlükleriydi, etnik olarak Türk kökenli olmalarına rağmen bir Mısır İmparatorluğu olarak kabul edildiler. 

İmparatorlukların ve devletlerin kendi yapılarına verdikleri ismi esas olarak kabul etmek gereklidir. Örneğin kendisini “Safevi Devleti” diye tanımlamış bir yapıya “Hayır, sen Türksün, belki farkında değilsin, ama öylesin” denilemez. O grup kendi devletini tanımlarken “Türklük”, “Türkmenlik” veya “Azerilik” unsurlarından birisini tercih etmemişse, buna sadece saygı duymak gerekir. Aynı durum Afşar – Türk nitelikli Nadir Şah devleti ve Türk – Moğol nitelikli Babürlüler imparatorluğu için de geçerlidir. 

Buna benzer şekilde Ekber’ın “Hindistan imparatoru” olmak dışında başka bir kökenini öne çıkarmaya çalışmanın hiç bir anlamı yoktur. Ekber, Hindistan’da doğdu, tüm hayatı boyunca Hindistan’da yaşadı, Hindistan’da öldü ve Hindistan’da gömüldü. Bir “Hindustan İmparatoru”na Hintli’den başka bir şey nasıl denir?

Ekberin Türbesi / Agra © Zafer Bozkaya

Sonuç olarak, bu imparatorluğa neden Mughal İmparatorluğu denildiğini merak edebilirsiniz. Neden Timuri İmparatorluğu veya Gürkani İmparatorluğu denmemiş? Bunun nedeni, bölgedeki yerel halkın, İranlı komşuların ve gelecek olan İngilizlerin onları Mughal olarak adlandırmasıydı.  

Tarihte, bu İmparatorluğun Mughal İmparatorluğu olarak anılmadığı ve “Babürlüler” denildiğini gösteren kanıtlar da var. “Babürlüler” terimi daha çok tarihsel anlamda kullanılmıştır, ancak “Mughal” terimi, hanedanı daha iyi tanımladığı için daha yaygın olarak kullanılmıştır. Ekber’in anılarında kullandığı isim de budur. Mughal ismi, daha sonraları İngiliz dönemiyle birlikte daha da yaygın hale gelmiştir.

Ancak bu, Babürlülerin kurmuş olduğu tek imparatorluk değildi. Başka bir Mughal İmparatorluğu, Orta Asya’da daha kuzeyde uzanıyordu. Babur’ün büyükbabasından Mughallerin Han’ı olarak bahsettiğini hatırlayın. Çünkü Yunus Han, bir Doğu Çağatay Hanlığı olan Mughalistan’ın Hanıydı. Timur ve Timurlular’ın yükselişi, Çağatay Hanlığı’ndaki Moğolların Maveraünnehir’i ve tüm batı bölgelerini kaybetmesine neden oldu. Çağatay Hanlığının kalıntıları, Mughalistan veya Moğolların ülkesi olarak bilinir oldu.

MOGHULLAR (Doğu Moghulistan ve Uighuristan) © Wikimedia Commons

Mughaller ve Moğollar karşılaştırılması

Mughaller ve Timurlular, Moğol İmparatorluğu anlamında “Moğollar” ile ilişkilendirilmekten memnunlardı. Hanedanlarına Gurkani, yani ‘kayınlar’, yani Cengiz Han’ın ailesiyle evlenenler adını verdiler. Temel meşruiyetlerinin özü buydu.

Mughal’lere göre Cengiz Han’ın bir minyatürü. Cengiz Han burada eşi Borte ve oğulları ile birlikte bir Hint padişahı gibi gösterilmiş. Ya da tersine büyük bir hükümdar olarak tasavvur edilen Babür padişahı, kendisini Cengiz Han’a benzetmeye çalışmış.

Moğollar, eski imparatorluk mirasıyla bağları olan Maveraünnehir üzerinde egemenlik iddia etmeye devam ettiler. Moğollar’ın sultanlık mitolojisinde Cengiz Han’dan daha önemli bir figür yoktu. Timur da onu putlaştırdı ve ona neredeyse dini bir nitelikte saygı duydu, onu, Emir-e kebir (Büyük Komutan) olarak gördü. Kendi soyunun “altın kan”dan geldiğine emindi. Bu Cengiz Han’ın kanıydı.

Buna karşılık Timurlular açısından “Moğol” kelimesi “barbar” ve hatta “inançsız” anlamına geliyordu. Babur, Moğollar hakkında şunları da söylemişti: 

  • Moğollar bir melek ırkı olsalar bile, yine de pis bir millet olurlardı.
  • Moğol adı, altından da yazılsaydı kötü olurdu.
  • Moğol biçmelerinde bir başak bile kapmamağa bak.
  • Moğol tohumu ile ekilmiş her şey kötü olur.

Moğol İmparatorluğu parçalandığında, farklı parçalar farklı isimler aldı. 

  • Kuzey yolunu izleyen Altın Orda koluna Avrupa’da “Tatarlar” dediler. 
  • Orta Asya bölümündeki Çağatay Hanlığı Fars niteliği kazanarak “İlhanlılar devleti”ne dönüştü. 
  • Batı tarafında kalanlar Timurlular dönemindeki “Türkler” oldu. 
  • Doğu bölgesinde kalan yerler yarı-pagan nitelikteki Çağatay Hanlığı “Mughalistan” oldu. 
  • Moğolistan bölgesinde kalanlar “Moğol” oldu.
Moğol İmparatorluğu en geniş döneminde

Yanlış bir isim olarak Mughal

Mughallerin kendilerine “Mughal” veya imparatorluklarına “Mughal İmparatorluğu” demedikleri için “Mughal İmparatorluğu” terimi aslında yanlış bir isimdir. Ancak, İmparatorluk, yerel halkın içindeki farklı unsurlar olan Mughaller (Moğollar) ve Timurlular arasında bir ayırım yapamadığı için bu şekilde tanındı. Özellikle Avrupalıların “Büyük Moğollar” şeklindeki isimlendirmesi de bu yanlışı yaygınlaştırdı. İngilizce’de modern çağdaki şekliyle “Moğol” terimi güçlü ve zengin imparatorlar anlamında “Moğollar / Mughaller” kökeninden gelmektedir.

Mughal İmparatorluğunun Pers nitelikler kazanması

Mughaller, çok eskiden beri Pers kültüründen etkilendiler. Babur döneminden çok önceleri de Perslerden etkilenmişlerdi.

Timur Dönemi

Örneğin, Timur, Farsçayı akıcı bir şekilde konuşuyordu. Semerkand’dayken birçok Pers şairi ve bilginini yanına almıştı. Semerkand, o dönemde Fars edebiyatının başkenti gibiydi. Timur’un biyografisi olan Zafarnama da Farsça olarak ve Fars bir bilgin tarafından yazılmıştır. Bu eser, Türk dillerine Özbekler ve Osmanlılar tarafından daha sonra çevrilmiştir.

Registan Meydanı, Semerkant, Özbekistan © Wikimedia Commons

Timurlu mimarisi bile İran mimarisinden ilham almıştır. Timur için çalışan birçok mimarın aslen İranlı olması nedeniyle bu durum normaldi. Timuri mimarisi, yeni bir tasarım yaratmak için İran mimarisinin özelliklerini Orta Asya mimari özellikleri ve Timur’un kişisel tercihleriyle birleştirdi.

Kokand Sarayı, Özbekistan © Wikimedia Commons

Bu etkilenmelerin mekanizması şöyledir. Göçebe bir uygarlık, yerleşik bir hale geldiğinde, bir kültür değişikliği ile karşı karşıya kalır. Göçebe uygarlık, yerleşik bir uygarlık olarak hayatta kalmayı öğrenmelidir. Bu bilgiyi en yakınındaki yerleşik uygarlıktan alır, bu arada o uygarlıktan da etkilenir. Örneğin, Çin yakınlarına yerleşen göçebe grupların Çinlileştiği, İran’ın doğusuna yerleşen göçebe grupların zamanla Persleştiği görülmüştür. 

İran etkisinin bu kadar kuvvetli olmasının başka bir nedeni, Orta Asya’ya Türk göçebe gruplarının yayılmasından önce bile İranlı göçebelerin bölgeye hakim olmalarıydı. Orta Asya’daki İran etkisi Türkler’in bölgeye gelmesinden yüzlerce yıl öncesine dayanıyor. İskitler ve Partlar gibi gruplar, Orta Asya’nın İran asıllı göçebeleriydi ve buraya M. Ö. 200 yıllarında gelmişlerdi. Ayrıca Sogd’lular gibi başka İran kökenlilerin gelişi. M. Ö. 6. yüzyıla kadar gitmektedir. 

Günümüzde Afganistan’da yaşayan Yaghnobi halkının Orta Asya’da yaşayan Sogd’luların torunları olduğuna inanılıyor.
© Wikimedia Commons

Timurluların karşı karşıya kaldığı Pers etkisi Timur’un ölümüyle daha çok arttı. Başa geçen oğlu Şah Ruh, Türk-Moğol yaşam tarzına ve kültürüne değil, Fars tarzı İslam kültürüne ve yaşam tarzına yöneldi. O dönemde bölgede hakim olan İslam kültürü, Pers-İslam kültürüydü. 

Timur’un türbesi “Gur-i Emir” Semerkand © Wikimedia Commons

Babür Dönemi

Birkaç nesil sonraki Babur’a geldiğimizde Babur Şah’ın, o zamanki tüm Timurlular gibi, Çağatay dilinin yanı sıra Farsça’yı öğrendiğini görüyoruz. Bu dönemde Farsça zaten bölgenin “Lingua Franca” dili haline gelmişti. Ancak Babür İmparatorluğunda geçerli dil, hala Çağatay Türkçesi’ydi. 

Babur daha sonra Özbekler’e karşı Safevi Pers İmparatorluğu ile ittifak kurmak zorunda kaldı. Böylece Pers kültürünün etkilerine daha fazla maruz kalmaya başladı. 

Babür Öncesi

Kuzey Hindistan’daki Pers etkisi Timurlu’lardan çok önce vardı. Bu etkilerin Gazne İmparatorluğu ile başladığı söylenebilir. Bunu Gur İmparatorluğu ve ardından gelen Delhi Sultanlığı dönemleri izledi. Delhi Sultanlığı, yaklaşık 300 yıl boyunca Kuzey Hindistan’ı yönetti. Delhi Sultanlığı da Persleşmiş bir imparatorluktu ve yönetimdeki soyluların Fars dilini ve kültürünü bilmesi bekleniyordu. 

Babür İmparatorluğu’nun kurulmasından yaklaşık beş yüz yıl önce bile Pers etkisi Kuzey Hindistan’da güçlü bir şekilde hakimdi. Mughaller (Babur) bu ortamda kök salmak ve hakim durumda olan Pers kültürünü devam ettirmek zorundaydı.

Hümayun Dönemi

Babur’un ölümünün ardından oğlu Humayun tahta geçti. Ancak kısa süre sonra çıkan savaşta etnik Afgan nitelikli Sur hanedanı sultanı Sher Şah’a yenildi. Humayun, babası gibi İrana gitti ve Perslere sığındı. Safevi sultanı Şah Tahmasp’tan yardım istemek zorunda kaldı. Burada, Perslerden daha da çok etkilendi. Hindistan’ı geri almasına yardım eden Babür ordusunda artık birçok Pers asker vardı.

Safevi İmparatoru Şah Tahmasp I ile Babür İmparatoru Humayun.

Ekber Dönemi

Ekber, Hümayun’un ölümünden sonra pek çok idari reform gerçekleştirdi. Pers kökenli soylulara daha fazla önem ve değer verdi. Ekber döneminde Safevi İmparatorluğu’ndaki zulümden kaçan birçok Sünni İranlı kitleler halinde Hindistan’a göç etmeye başladı. Gelen bu kişilere çeşitli yönetim görevleri verildi. Yönetici olmayan eğitimli İranlılar ise şair ve bilgin olarak çalıştı. Tüm bunlar, Ekber’in yönetimi sırasında Babür İmparatorluğunda Pers etkisinin zirve dönemine ulaşılmış oldu.

Babür imparatorları etnik Pers soylu kadınlarla veya Safevi kraliyet ailesinden soylularla evlenmeyi tercih etti. Bu, doğacak çocukların Pers kültüründen etkilenmesinin bir başka nedeni oldu. Örneğin Humayun’un eşi Hamida Banu Begüm, İranlı bir kadındı. Ekber’in annesiydi. Oğlu Ekber’in Pers kültürüne ilgi duyması ve ondan etkilenmesi gerçekten de şaşırtıcı olmamalı.

Hamide Banu Begum © Wikimedia Commons

Son Mughal Hükümdarı Bahadur Şah Zafar’in mührü

Bahadur Şah Zafar’ın Büyük Kutsal Mührü, gelmiş olduğu soyun köklerini gösteriyor.

Merkez Çember : Ebu Zafar Sirajuddin Muhammed Bahadur Şah Badshah Ghazi 

Çevresel on altı daire : Muhammed Ekber Badşah oğlu, Şah Alam Badşah oğlu, Alamgir Badşah oğlu, Jahandar Şah oğlu, Şah Alam oğlu, Alamgir Badshah oğlu, Shah Jahan Badshah oğlu, Jahangir Badshah oğlu, Akbar Badshah oğlu, Humayun Badshah oğlu, Babur Badshah oğlu, Umar Sheikh Shah oğlu, Sultan Abu Said Shah oğlu, Sultan Muhammad Shah oğlu, Miran Shah oğlu, Amir Timur Sahib Kıran oğlu.

Aile köklerini gösteren Madalyon